دوفصلنامه پژوهش تفسیری زن و خانواده

دوفصلنامه پژوهش تفسیری زن و خانواده

بازخوانی فقهی – تفسیری آیه ۲۸۲سوره بقره با بهره گیری از ابزارهای نوین بر نظام شهادت زنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد دانشگاه
10.22034/tafsiri.2025.1085
چکیده
پیشرفت های فناوری در حوزه پردازش زبان طبیعی، امکان به کارگیری هوش مصنوعی را در مطالعات فقهی و تفسیری فراهم ساخته است. مساله محوری این پژوهش، بازخوانی فقهی – تفسیری آیه ۲۸۲ سوره بقره با تمرکز بر مفهوم « تَضِلَّ » و جایگاه شهادت زنان در نظام حقوقی اسلام است که تا کنون کمتر از منظر فناوری های نوین مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این مطالعه، تحلیل کاربردی و تطبیقی این آیه با استفاده از مدل های پردازش زبان طبیعی و فناوری های هوش مصنوعی به منظور بازسازی زمینه های تاریخی، زبانی و اجتماعی صدور حکم مربوط به شهادت زنان است. روش پژوهش توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر استخراج داده های معنایی از متون تفسیری و فقهی با بهره گیری از الگوریتم های یادگیری ماشین می باشد. نتایج نشان می دهد که نظام شهادت « دو زن در برابر یک مرد » بیش از آنکه حکمی ثابت و تغییر ناپذیر باشد، بازتابی از شرایط تاریخی و اجتماعی زمان نزول آیه است. بنابراین، استفاده از فناوری هوش مصنوعی می تواند به بازتعریف عدالت جنسیتی در فقه اسلامی معاصر کمک نموده و زمینه ساز اجتهاد نوین مبتنی بر مبانی علمی و اجتماعی شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات